Rồng đất Nam Mỹ chiếm tới 75% tổng số động vật ngoại lai được rao bán bất hợp pháp tại Việt Nam, theo báo cáo của ENV.

Phát hiện quy mô lớn tại TP.HCM

Trong vòng hai ngày 10 và 12/12/2025, Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm môi trường phối hợp cùng Cục Lâm nghiệp – Kiểm lâm và các đơn vị liên quan đã phát hiện bốn hộ dân nuôi trái phép tổng cộng 1.354 con rồng đất Nam Mỹ (Iguana iguana) trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là vụ việc có quy mô lớn nhất được ghi nhận trong năm 2025.

Quy định pháp luật và vi phạm nghiêm trọng

Theo quy định hiện hành, để nuôi rồng đất Nam Mỹ cần có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp, đăng ký cơ sở và được cấp mã số. Khi kiểm tra, bốn chủ nuôi không có mã số và không thể xuất trình bất kỳ giấy tờ nào chứng minh nguồn gốc hợp pháp của các cá thể. Các cơ quan đang hoàn thiện hồ sơ để xem xét xử lý theo pháp luật.

Tác động sinh thái và nguy cơ xâm hại

Rồng đất Nam Mỹ được liệt kê trong Phụ lục II của Công ước CITES, đồng thời được một số quốc gia xếp vào nhóm loài ngoại lai xâm hại cần kiểm soát chặt chẽ vì khả năng phá vỡ cân bằng sinh thái bản địa. ENV cảnh báo rằng việc nuôi và buôn bán trái phép có thể dẫn đến thả tự do vào môi trường, gây hại nghiêm trọng cho hệ sinh thái.

Số liệu thống kê 5 năm qua

Theo ENV, trong giai đoạn 2020‑tháng 8/2025, rồng đất Nam Mỹ chiếm khoảng 75% tổng số động vật ngoại lai bị rao bán. Cụ thể:

• Tổng 1.416 vụ việc liên quan đến quảng cáo, buôn bán 129.000+ cá thể động vật ngoại lai.
• Phần lớn cá thể nhập lậu hoặc được cung cấp bởi các cơ sở nuôi trái phép.
• Một số cơ sở đã được cấp phép nuôi thương mại, nhưng không có hồ sơ nhập khẩu hợp pháp cho các loài này.

Kiến nghị và hướng đi của các cơ quan quản lý

ENV đã gửi thông cáo kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý chặt chẽ hoạt động nuôi nhốt và buôn bán loài ngoại lai. Các đề xuất chủ yếu bao gồm:

• Tạm dừng cấp phép nuôi thương mại cho các loài ngoại lai thuộc Phụ lục I CITES cho đến khi có đánh giá toàn diện về tác động sinh thái.
• Hoàn thiện quy định pháp luật quản lý buôn bán và nuôi nhốt động vật ngoại lai.
• Ban hành chỉ đạo cụ thể tới các địa phương để tăng cường kiểm soát, ngăn chặn việc thả loài ngoại lai vào môi trường tự nhiên.
• Triển khai chiến dịch thực thi pháp luật trên toàn quốc, giảm thiểu tình trạng nuôi và buôn bán trái phép.

Việc thực hiện các biện pháp trên không chỉ bảo vệ đa dạng sinh học mà còn giảm nguy cơ lây lan bệnh cho người và vật nuôi trong tương lai.

Hãy chia sẻ bài viết để nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ xâm hại sinh thái từ động vật ngoại lai.