Rồng đất Nam Mỹ (Iguana iguana) đang chiếm tới 75% tổng số động vật ngoại lai được rao bán bất hợp pháp tại Việt Nam. Đây là loài không có nguồn gốc tự nhiên trong nước, được liệt kê trong Phụ lục II của Công ước CITES.

Phát hiện quy mô buôn bán trong năm 2025

Vào ngày 10 và 12/12/2025, Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm môi trường phối hợp với Cục Lâm nghiệp – Kiểm lâm đã phát hiện bốn hộ dân ở TP.HCM nuôi nhốt trái phép tổng cộng 1.354 con rồng đất Nam Mỹ. Các con cá thể này không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp và chưa được cấp mã số cơ sở.

Quy định pháp luật và thực tế vi phạm

Theo luật hiện hành, để nuôi rồng đất Nam Mỹ cần có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp, đăng ký và cấp mã số cơ sở. Tuy nhiên, bốn hộ dân bị phát hiện đều không đáp ứng các yêu cầu này, khiến các cơ quan đang tiến hành lập hồ sơ xử lý theo pháp luật.

ENV cho biết, trong giai đoạn 2020‑2025, loài bò sát này chiếm khoảng 75% tổng số động vật ngoại lai được rao bán, với hơn 129.000 cá thể trong 1.416 vụ việc vi phạm.

Tác động sinh thái và kiến nghị của ENV

Rồng đất Nam Mỹ không chỉ là loài được bảo hộ quốc tế mà còn được xem là “ngoại lai xâm hại” ở một số quốc gia vì khả năng phá vỡ cân bằng sinh thái bản địa. ENV đã gửi thông cáo kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tạm dừng cấp phép nuôi thương mại các loài ngoại lai thuộc Phụ lục I CITES cho tới khi có đánh giá toàn diện về tác động.

Kết luận và hành động cần thiết

Việc buôn bán và nuôi nhốt trái phép rồng đất Nam Mỹ đang tạo ra nguy cơ xâm hại sinh thái, ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng và làm suy giảm hiệu lực của công ước CITES. Chính quyền cần tăng cường kiểm tra, ban hành quy định chặt chẽ và triển khai chiến dịch tuyên truyền để ngăn chặn việc thả loài ngoại lai vào môi trường tự nhiên.

Bạn có thể góp phần bảo vệ môi trường bằng cách báo cáo các trường hợp nuôi nhốt bất hợp pháp hoặc chia sẻ thông tin này với cộng đồng.

L. Quỳnh

Rồng đất Nam Mỹ (Iguana iguana) đang chiếm tới ba phần tư tổng lượng động vật ngoại lai bị buôn bán trái pháp luật tại Việt Nam, tạo ra nguy cơ nghiêm trọng cho hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng.

Thực trạng buôn bán rồng đất Nam Mỹ tại TP.HCM

Trong chỉ hai ngày 10 và 12/12/2025, Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm môi trường phối hợp Cục Lâm nghiệp – Kiểm lâm đã phát hiện bốn hộ dân nuôi trái phép tổng cộng 1.354 con rồng đất Nam Mỹ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Các con rồng này không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp và chưa được cấp mã số cơ sở nuôi nhốt.

Quy định pháp luật và vi phạm

Theo quy định hiện hành, để nuôi rồng đất Nam Mỹ cần có đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc, đăng ký và được cấp mã số cơ sở. Tuy nhiên, bốn hộ dân bị phát hiện không đáp ứng bất kỳ yêu cầu nào, khiến họ vi phạm nghiêm trọng Luật Bảo vệ môi trường và các quy định của Công ước CITES (Phụ lục II).

Số liệu thống kê 2020‑2025

• Trong giai đoạn 2020‑tháng 8/2025, rồng đất Nam Mỹ chiếm khoảng 75% tổng số động vật ngoại lai được rao bán trên các nền tảng thương mại.
• ENV ghi nhận 1.416 vụ vi phạm liên quan đến quảng cáo, buôn bán hơn 129.000 cá thể động vật ngoại lai.
• Phần lớn các cá thể này có nguồn gốc nhập lậu hoặc được cung cấp bởi các cơ sở nuôi trái phép.

Hệ quả sinh thái và sức khỏe

Rồng đất Nam Mỹ là loài ngoại lai có khả năng xâm hại mạnh, có thể phá vỡ cân bằng sinh thái bản địa, đe dọa các loài bản địa và gây ra các bệnh truyền nhiễm cho người và vật nuôi. Bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc ENV, nhấn mạnh: “Loài này không chỉ là một vấn đề CITES mà còn là mối đe dọa sinh thái nghiêm trọng nếu không được kiểm soát chặt chẽ.”

Kiến nghị và giải pháp

ENV đã gửi thông cáo kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện các biện pháp sau:

1. Tạm dừng cấp phép nuôi thương mại cho các loài ngoại lai thuộc Phụ lục I CITES cho đến khi có đánh giá toàn diện về tác động sinh thái.
2. Hoàn thiện và siết chặt các quy định pháp luật quản lý buôn bán, nuôi nhốt động vật ngoại lai.
3. Ban hành chỉ đạo cụ thể tới các địa phương để tăng cường kiểm soát, ngăn chặn việc thả tự do các loài ngoại lai vào môi trường tự nhiên.
4. Triển khai chiến dịch thực thi pháp luật trên toàn quốc, giảm thiểu tình trạng nuôi và buôn bán trái phép.

Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp trên không chỉ bảo vệ đa dạng sinh học mà còn giảm thiểu rủi ro sức khỏe cộng đồng.

Kết luận

Rồng đất Nam Mỹ đang trở thành “người khổng lồ” trong thị trường động vật ngoại lai bất hợp pháp, chiếm tới 75% tổng giao dịch. Để ngăn chặn hậu quả nghiêm trọng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, cộng đồng và người nuôi. Bạn có biết nguồn gốc của các loài thú cưng trong nhà mình? Hãy chia sẻ quan điểm và tham gia các chiến dịch bảo vệ môi trường ngay hôm nay!

Rồng đất Nam Mỹ chiếm tới 75% tổng số động vật ngoại lai được rao bán bất hợp pháp tại Việt Nam, theo báo cáo của ENV.

Phát hiện quy mô lớn tại TP.HCM

Trong vòng hai ngày 10 và 12/12/2025, Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm môi trường phối hợp cùng Cục Lâm nghiệp – Kiểm lâm và các đơn vị liên quan đã phát hiện bốn hộ dân nuôi trái phép tổng cộng 1.354 con rồng đất Nam Mỹ (Iguana iguana) trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là vụ việc có quy mô lớn nhất được ghi nhận trong năm 2025.

Quy định pháp luật và vi phạm nghiêm trọng

Theo quy định hiện hành, để nuôi rồng đất Nam Mỹ cần có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp, đăng ký cơ sở và được cấp mã số. Khi kiểm tra, bốn chủ nuôi không có mã số và không thể xuất trình bất kỳ giấy tờ nào chứng minh nguồn gốc hợp pháp của các cá thể. Các cơ quan đang hoàn thiện hồ sơ để xem xét xử lý theo pháp luật.

Tác động sinh thái và nguy cơ xâm hại

Rồng đất Nam Mỹ được liệt kê trong Phụ lục II của Công ước CITES, đồng thời được một số quốc gia xếp vào nhóm loài ngoại lai xâm hại cần kiểm soát chặt chẽ vì khả năng phá vỡ cân bằng sinh thái bản địa. ENV cảnh báo rằng việc nuôi và buôn bán trái phép có thể dẫn đến thả tự do vào môi trường, gây hại nghiêm trọng cho hệ sinh thái.

Số liệu thống kê 5 năm qua

Theo ENV, trong giai đoạn 2020‑tháng 8/2025, rồng đất Nam Mỹ chiếm khoảng 75% tổng số động vật ngoại lai bị rao bán. Cụ thể:

• Tổng 1.416 vụ việc liên quan đến quảng cáo, buôn bán 129.000+ cá thể động vật ngoại lai.
• Phần lớn cá thể nhập lậu hoặc được cung cấp bởi các cơ sở nuôi trái phép.
• Một số cơ sở đã được cấp phép nuôi thương mại, nhưng không có hồ sơ nhập khẩu hợp pháp cho các loài này.

Kiến nghị và hướng đi của các cơ quan quản lý

ENV đã gửi thông cáo kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý chặt chẽ hoạt động nuôi nhốt và buôn bán loài ngoại lai. Các đề xuất chủ yếu bao gồm:

• Tạm dừng cấp phép nuôi thương mại cho các loài ngoại lai thuộc Phụ lục I CITES cho đến khi có đánh giá toàn diện về tác động sinh thái.
• Hoàn thiện quy định pháp luật quản lý buôn bán và nuôi nhốt động vật ngoại lai.
• Ban hành chỉ đạo cụ thể tới các địa phương để tăng cường kiểm soát, ngăn chặn việc thả loài ngoại lai vào môi trường tự nhiên.
• Triển khai chiến dịch thực thi pháp luật trên toàn quốc, giảm thiểu tình trạng nuôi và buôn bán trái phép.

Việc thực hiện các biện pháp trên không chỉ bảo vệ đa dạng sinh học mà còn giảm nguy cơ lây lan bệnh cho người và vật nuôi trong tương lai.

Hãy chia sẻ bài viết để nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ xâm hại sinh thái từ động vật ngoại lai.