IELTS bước vào tuyển sinh: Từ “luồng gió mới” đến “cú đấm bất bình”

Việc xét tuyển bằng IELTS đã tạo ra cuộc đua và bất bình trong hệ thống tuyển sinh đại học. Như một “tấm vé ưu tiên” ban đầu, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế ngày nay đã trở thành công cụ quyết định điểm số của hàng chục nghìn thí sinh.

Lịch sử ngắn gọn

Năm 2015, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép miễn thi và tính điểm 10 môn ngoại ngữ cho thí sinh sở hữu IELTS từ 3.5. Một năm sau, mức tối thiểu được nâng lên 4.0, và cụm từ “điểm IELTS” lần đầu xuất hiện trong đề án tuyển sinh của một trường đại học.

Mở rộng sử dụng trên toàn hệ thống

Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM (nay là Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM) ưu tiên thí sinh có IELTS 6.0 cho ngành Sư phạm tiếng Anh và 5.0 cho chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh. Năm tiếp theo, Đại học Kinh tế Quốc dân đưa mức sàn 6.5 vào quy đổi. Từ đó, gần 100 trường đại học, bao gồm các khối ngoại ngữ, kinh tế, kỹ thuật, thậm chí các trường công an, quân đội, đều áp dụng IELTS để cộng điểm hoặc quy đổi thành điểm môn Tiếng Anh.

Thực trạng và những bất cập nổi bật

Quy đổi điểm IELTS không đồng nhất: cùng một mức IELTS 4.0, thí sinh có thể nhận 6 điểm tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, 7.5 điểm tại Đại học Thủ đô Hà Nội, hay 8 điểm tại Đại học Sài Gòn. Một số trường còn cộng thêm điểm thưởng, ví dụ Đại học Thương mại quy đổi IELTS 5.0 thành 10 điểm và cộng 0.5 điểm khuyến khích; Đại học Kinh tế Quốc dân cộng 0.75 điểm sau khi quy đổi.

Hệ thống này gây tranh cãi khi đề thi tiếng Anh THPT năm ngoái chỉ có 144 thí sinh đạt điểm tối đa 10, trong khi hàng chục nghìn thí sinh có IELTS 6.0‑6.5 được quy đổi thành mức tương đương.

Quan điểm của các chuyên gia

Cô Bùi Thị Thanh Trúc, Trưởng khoa Ngoại ngữ, Đại học Ngoại ngữ – Tin học TP.HCM, nhấn mạnh rằng việc đạt chứng chỉ IELTS đòi hỏi thời gian, công sức và chi phí đáng kể, đồng thời chứng tỏ năng lực ngôn ngữ và tư duy của người học.

PGS.TS Lê Hữu Lập, chuyên gia giáo dục đại học, cho rằng quy chế này đã thúc đẩy phong trào học ngoại ngữ ở phổ thông, giúp sinh viên tiếp cận tài liệu quốc tế và các chương trình trao đổi. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng việc quy đổi không đồng nhất “làm mất tính minh bạch và công bằng”.

TS Lê Xuân Quỳnh, quản lý chương trình cử nhân ngôn ngữ tại RMIT Việt Nam, lập luận rằng việc cộng điểm cho chứng chỉ tiếng Anh trong các ngành khối A00 (Toán, Lý, Hóa) là không hợp lý, vì nó làm giảm trọng số của các môn học cốt lõi.

Đề xuất cải thiện

Bộ Giáo dục và Đào tạo gần đây dự kiến giới hạn điểm cộng cho chứng chỉ ngoại ngữ ở mức 1‑2 điểm, nhằm tránh “điểm chuẩn vượt xa điểm thi”. Các chuyên gia đồng thuận rằng cần có một khung quy đổi chung, minh bạch và cân bằng giữa năng lực ngoại ngữ và kiến thức chuyên môn.

Cô Bùi Thị Thanh Trúc đề xuất chỉ cộng điểm khuyến khích trong một giới hạn nhất định hoặc miễn một số học phần ngoại ngữ khi đã đỗ vào trường, thay vì quy đổi sang điểm Tiếng Anh. TS Lê Xuân Quỳnh còn kêu gọi phát triển một chứng chỉ tiếng Anh nội địa, chi phí thấp, độ tin cậy cao, để mọi thí sinh đều có cơ hội sử dụng như “vé ưu tiên”.

Kết luận

IELTS đã chuyển từ “vé ưu tiên” sang một yếu tố quyết định trong tuyển sinh, nhưng thiếu quy chuẩn chung đã tạo ra bất công giữa các trường và các vùng miền. Việc thiết lập quy đổi thống nhất, giới hạn điểm cộng và phát triển chứng chỉ nội địa sẽ giúp cân bằng lại sân chơi, đồng thời duy trì lợi thế của việc nâng cao năng lực ngoại ngữ cho sinh viên.

Bạn nghĩ sao về việc quy đổi IELTS trong tuyển sinh? Hãy chia sẻ ý kiến của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những tin tức giáo dục mới nhất.