Thức dậy quá vội trong thời tiết lạnh có thể kích hoạt cơn đột quỵ; vì vậy bác sĩ đề xuất nguyên tắc “chậm lại 3 phút” để bảo vệ não bộ.

Nguyên tắc “chậm lại 3 phút” là gì?

Khi cơ thể vẫn còn ở trạng thái nghỉ ngơi sau đêm, việc thay đổi tư thế đột ngột, đặc biệt trong môi trường nhiệt độ thấp, làm huyết áp dao động mạnh, gây co thắt mạch máu não và tăng nguy cơ đột quỵ cấp tính. BSCKII Nguyễn Tiến Dũng (Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai) nhấn mạnh rằng một khoảng thời gian nghỉ yên 3‑5 phút ngay sau khi tỉnh dậy là “chiếc phanh an toàn” cho tim và não.

Cách thực hiện đúng nguyên tắc “chậm lại 3 phút” khi thức dậy

1. Đừng bật dậy ngay; nằm yên trên giường khoảng 3‑5 phút.
2. Thực hiện các cử động nhẹ nhàng: vỗ vai, xoa mặt, kéo giãn tay chân.
3. Hít thở sâu 3‑4 lần để kích hoạt tuần hoàn máu.
4. Ngồi dậy từ từ, mặc áo ấm, tránh ra khỏi phòng chưa đủ ấm.

Áp dụng nguyên tắc “chậm lại” trong các tình huống khác

Nguyên tắc này không chỉ dành cho buổi sáng. Hãy lặp lại quy trình tương tự khi: ra khỏi phòng tắm ấm, sau khi ngủ trưa, hoặc khi ra khỏi phòng ấm vào không gian lạnh. Mọi lần thay đổi nhiệt độ đột ngột đều tiềm ẩn nguy cơ co mạch mạnh, đặc biệt trong mùa đông.

5 nguyên tắc vàng phòng ngừa đột quỵ mùa lạnh

1. Giữ ấm đúng cách: Đội mũ, quàng khăn, mang tất, áo khoác dày để bảo vệ đầu, cổ, ngực và bàn chân.
2. Kiểm soát huyết áp và bệnh nền: Đo huyết áp thường xuyên, tuân thủ phác đồ điều trị tim mạch, tiểu đường; không tự ý ngừng thuốc.
3. Hạn chế rượu bia và nicotine, giảm muối: Các yếu tố này làm tăng huyết áp và nguy cơ rối loạn nhịp tim.
4. Uống đủ nước ấm: Đặc biệt vào mùa đông khi cảm giác khát giảm, để tránh máu cô đặc.
5. Vận động nhẹ nhàng trong nhà: Tránh ra ngoài khi thời tiết còn sương muối hoặc nhiệt độ quá thấp; tập yoga, đi bộ nhẹ trong phòng.

Đột quỵ là tình trạng cấp cứu y tế; mỗi phút trôi qua có thể gây mất hàng triệu tế bào não không thể hồi phục. Khi gặp các dấu hiệu như méo miệng, yếu tay chân, nói ngọng hoặc đau đầu dữ dội, hãy gọi cấp cứu ngay và đưa bệnh nhân tới cơ sở y tế có khả năng can thiệp sớm.

Tránh các biện pháp truyền thống không có bằng chứng khoa học như chích máu, cạo gió hay uống nước chanh không rõ nguồn gốc; những hành động này không chỉ vô dụng mà còn làm lãng phí thời gian vàng để cứu sống.

Hãy áp dụng nguyên tắc “chậm lại 3 phút” và 5 nguyên tắc vàng ngay hôm nay để bảo vệ não, giảm nguy cơ đột quỵ và duy trì sức khỏe tim mạch trong mùa lạnh.

Bạn đã thử áp dụng cách này chưa? Chia sẻ kinh nghiệm của bạn trong phần bình luận và giúp cộng đồng cùng khỏe mạnh hơn!