Nội dung chính
Sơn La sẽ thử nghiệm bài thi tổ hợp cho tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027, mở ra một hướng đổi mới đánh giá đa môn chưa từng có ở Việt Nam.
Lý do tỉnh Sơn La chọn đề xuất bài thi tổ hợp
Theo công văn mới nhất của Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Sơn La, việc bổ sung bài thi tổ hợp làm môn thi thứ ba nhằm giải quyết một vấn đề lâu năm: học sinh và giáo viên quá tập trung vào một môn thi, gây ra hiện tượng “học lệch, học tủ”. Đề xuất này cũng phản ánh xu hướng quốc tế chuyển từ kiểm tra kiến thức chuyên sâu sang đánh giá tổng hợp, diện rộng, giúp học sinh phát triển năng lực học tập đồng đều.
Cấu trúc và nội dung đề thi
Bài thi tổ hợp dự kiến có thời gian 90 phút, gồm 80 câu trắc nghiệm, chia theo các môn sau:
- Lịch sử – 10 câu
- Địa lý – 10 câu
- Vật lý – 10 câu
- Hóa học – 10 câu
- Sinh học – 10 câu
- Tiếng Anh – 30 câu
Mỗi câu trả lời đúng được tính 0,125 điểm, tổng điểm tối đa 10. Đề thi lấy kiến thức chủ yếu từ chương trình lớp 9, trong đó 70% câu hỏi ở mức độ nhận biết, 20% thông hiểu và 10% vận dụng. Điều này đồng nghĩa với việc học sinh không cần học thêm ngoài chương trình, chỉ cần ôn tập kỹ các kiến thức cơ bản.
Ưu và nhược điểm được cộng đồng giáo dục nhận xét
Ưu điểm:
- Khuyến khích học đều các môn: Khi mỗi môn đều có câu hỏi, học sinh sẽ phải chuẩn bị toàn diện, giảm thiểu việc chỉ “đánh cược” vào một môn mạnh.
- Giảm rủi ro tuyển sinh: Điểm thi tổ hợp được tính chung, không phụ thuộc vào biến động điểm của một môn duy nhất.
- Hỗ trợ mục tiêu nâng cao Tiếng Anh: Với 30 câu Tiếng Anh (37,5% tổng câu), đề thi góp phần đưa Tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Nhược điểm tiềm tàng:
- Khối lượng kiến thức rộng, đòi hỏi học sinh cuối cấp THCS phải có nền tảng vững ở cả sáu môn, có thể tạo áp lực cho những học sinh chưa mạnh ở một hoặc một vài môn.
- Giáo viên cần chuẩn bị đề luyện và tài liệu hỗ trợ đa dạng hơn, tăng khối lượng công việc chuẩn bị.
Quy trình triển khai và tham vấn cộng đồng
Trước khi đưa ra quyết định cuối cùng, Sở GD&ĐT Sơn La sẽ thực hiện các bước:
- Thu thập ý kiến từ giáo viên, nhà trường và phụ huynh thông qua hội thảo và bảng khảo sát.
- Công bố ma trận đề thi chi tiết, tổ chức các kỳ thi thử để phân tích phổ điểm.
- Đánh giá kết quả thử nghiệm và điều chỉnh nếu cần trước khi trình UBND tỉnh phê duyệt.
So sánh với quy chế tuyển sinh hiện hành
Theo quy chế tuyển sinh lớp 10 của Bộ GD&ĐT (áp dụng từ năm 2025), các địa phương được tự do lựa chọn một môn thi thứ ba hoặc áp dụng bài thi tổ hợp. Tuy nhiên, chỉ có một số ít địa phương như Hà Nội, TP.HCM từng áp dụng bài thi tổ hợp với phạm vi kiến thức hẹp. Sơn La là một trong số rất ít địa phương dự kiến mở rộng phạm vi lên tới sáu môn, tạo nên một mô hình tham khảo quan trọng cho cả nước.
Nhận định của chuyên gia giáo dục
Tiến sĩ giáo dục Nguyễn Thị Lan – Chuyên gia tư vấn chương trình THCS, cho biết: “Bài thi tổ hợp không chỉ là một công cụ đánh giá mà còn là một thông điệp về việc giáo dục phải phát triển toàn diện. Nếu được triển khai đúng cách, nó sẽ giúp giảm bất bình đẳng môn học và nâng cao chất lượng chuẩn bị vào lớp 10.”
Với những lợi ích và thách thức đã nêu, việc Sơn La áp dụng bài thi tổ hợp có thể trở thành bước ngoặt trong công tác tuyển sinh quốc gia, đồng thời tạo ra một mẫu thử nghiệm có giá trị cho các tỉnh khác cân nhắc áp dụng trong các năm tới.
Hãy chia sẻ quan điểm của bạn về đề xuất này và theo dõi các cập nhật mới nhất trên trang Tin tức Giáo dục.
