Nội dung chính
Rồng đất Nam Mỹ (Iguana iguana) đang chiếm tới ba phần tư tổng lượng động vật ngoại lai bị buôn bán trái pháp luật tại Việt Nam, tạo ra nguy cơ nghiêm trọng cho hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng.
Thực trạng buôn bán rồng đất Nam Mỹ tại TP.HCM
Trong chỉ hai ngày 10 và 12/12/2025, Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm môi trường phối hợp Cục Lâm nghiệp – Kiểm lâm đã phát hiện bốn hộ dân nuôi trái phép tổng cộng 1.354 con rồng đất Nam Mỹ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Các con rồng này không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp và chưa được cấp mã số cơ sở nuôi nhốt.
Quy định pháp luật và vi phạm
Theo quy định hiện hành, để nuôi rồng đất Nam Mỹ cần có đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc, đăng ký và được cấp mã số cơ sở. Tuy nhiên, bốn hộ dân bị phát hiện không đáp ứng bất kỳ yêu cầu nào, khiến họ vi phạm nghiêm trọng Luật Bảo vệ môi trường và các quy định của Công ước CITES (Phụ lục II).
Số liệu thống kê 2020‑2025
- Trong giai đoạn 2020‑tháng 8/2025, rồng đất Nam Mỹ chiếm khoảng 75% tổng số động vật ngoại lai được rao bán trên các nền tảng thương mại.
- ENV ghi nhận 1.416 vụ vi phạm liên quan đến quảng cáo, buôn bán hơn 129.000 cá thể động vật ngoại lai.
- Phần lớn các cá thể này có nguồn gốc nhập lậu hoặc được cung cấp bởi các cơ sở nuôi trái phép.
Hệ quả sinh thái và sức khỏe
Rồng đất Nam Mỹ là loài ngoại lai có khả năng xâm hại mạnh, có thể phá vỡ cân bằng sinh thái bản địa, đe dọa các loài bản địa và gây ra các bệnh truyền nhiễm cho người và vật nuôi. Bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc ENV, nhấn mạnh: “Loài này không chỉ là một vấn đề CITES mà còn là mối đe dọa sinh thái nghiêm trọng nếu không được kiểm soát chặt chẽ.”
Kiến nghị và giải pháp
ENV đã gửi thông cáo kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện các biện pháp sau:
- Tạm dừng cấp phép nuôi thương mại cho các loài ngoại lai thuộc Phụ lục I CITES cho đến khi có đánh giá toàn diện về tác động sinh thái.
- Hoàn thiện và siết chặt các quy định pháp luật quản lý buôn bán, nuôi nhốt động vật ngoại lai.
- Ban hành chỉ đạo cụ thể tới các địa phương để tăng cường kiểm soát, ngăn chặn việc thả tự do các loài ngoại lai vào môi trường tự nhiên.
- Triển khai chiến dịch thực thi pháp luật trên toàn quốc, giảm thiểu tình trạng nuôi và buôn bán trái phép.
Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp trên không chỉ bảo vệ đa dạng sinh học mà còn giảm thiểu rủi ro sức khỏe cộng đồng.
Kết luận
Rồng đất Nam Mỹ đang trở thành “người khổng lồ” trong thị trường động vật ngoại lai bất hợp pháp, chiếm tới 75% tổng giao dịch. Để ngăn chặn hậu quả nghiêm trọng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, cộng đồng và người nuôi. Bạn có biết nguồn gốc của các loài thú cưng trong nhà mình? Hãy chia sẻ quan điểm và tham gia các chiến dịch bảo vệ môi trường ngay hôm nay!
